Een terugblik op de Scribit.Pro-expert(ise)dag 2026

In dit verslag hebben we de onderwerpen van die dag nog eens op een rijtje gezet. Zo krijgen de genodigden die er niet bij konden zijn een idee van de opzet en kunnen geïnteresseerden de informatie uit het programma er nog eens op naslaan. Aan het einde van het verslag vind je daarom de links naar alle programma-onderdelen.

Met de expertisedag wil Scribit.Pro gelegenheid bieden aan de vaste medewerkers, freelance medewerkers en ervaringsdeskundigen om elkaar te ontmoeten en onderling in gesprek te gaan over het vak van videotoegankelijkheid. Zo kunnen we kennis uitwisselen, ervaringen delen en in samenwerking met de doelgroep onze service en expertise blijven toetsen.

Het programma

Omdat Scribit.Pro-oprichter Eveline die woensdag ook jarig was, trapten we de dag af met een lekker gebakje bij de koffie of thee. Kersverse medewerker Kim nam het initiatief voor een ludieke voorstelronde, waarin niet onze onderlinge verschillen, maar juist onze overeenkomsten centraal stonden. Dat leverde meteen een leuk inzicht op: het wordt hoog tijd voor een Scribit.Pro-wandelclub en -boekenclub. Nadat Eveline de laatste stand van zaken binnen Scribit.Pro met de deelnemers doornam, gingen we met het programma van start.

Extensie voor AI-audiodescriptie on demand

Ervaringsdeskundige van het eerste uur en enthousiast YouTube-gebruiker Ferry gaf een demonstratie van een nieuwe plug-in die Scribit.Pro heeft ontwikkeld. Deze plug-in maakt het mogelijk om op ieder gewenst moment een beeldbeschrijving door AI op te vragen bij een YouTube- of Vimeo-video. Die beeldbeschrijving wordt dan direct door kunstmatige intelligentie gemaakt. Door wat technische mankementen bleef het beeld van de voorbeeldvideo’s achterwege. Maar hierdoor konden eigenlijk alle aanwezigen een overeenkomstige indruk krijgen van deze AI-gegenereerde audiodescriptie on demand. Je kunt deze plug-in ook zelf testen. Neem contact op met Eveline voor meer informatie en toegang. We zijn altijd benieuwd naar je bevindingen, mocht je je ideeën hierover met ons willen delen.

De laatste stand van zaken over audiodescriptie door AI

De laatste drie jaar onderzoekt Scribit.Pro de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie in videotoegankelijkheid. We willen nagaan of en op welke manier AI inzetbaar is in het productieproces van audiodescriptie. Met uiteenlopende mediaproducties als onderzoeksmateriaal, vraagt onderzoeker Wim aan de laatste AI-modellen om audiodescripties te maken van deze beelden. Bij de analyse komen diverse aspecten aan bod als woordgebruik, helderheid, consistentie, identificatie en een juiste herkenning, sfeer, stijl en de toepasbaarheid.

Tijdens de expert(ise)dag deelde medewerker Danitsa haar bevindingen over de prestaties van de meest recente en geavanceerde AI-modellen. Met concrete voorbeelden van animatieserie Rintje werd duidelijk dat kunstmatige intelligentie de kwaliteit van ons werk voorlopig niet kan evenaren. Ten opzichte van eerdere modellen lijkt het stilistisch vermogen van ChatGPT iets gegroeid in vergelijking met een jaar geleden, maar er gaat nog veel fout. Sterker: het huidige ChatGPT5.2 maakt zelfs missers die vroegere versies niet maakten.

Een kijkje bij onze collega’s van de VRT

Uit Vlaanderen hadden we Jan-Willem van Hoof van de VRT te gast. Als coördinator audiodescriptie bij de Belgische publieke omroep kon hij ons alles vertellen over de gang van zaken op de afdeling audiodescriptie bij de VRT. Het was erg interessant om een idee te krijgen van het proces van het toegankelijk maken van dramaproducties voor televisie en de uitgangspunten daarin. Tegelijk was het een bevestiging dat goede beeldbeschrijving altijd maatwerk blijft.

Audiodescriptie van de serie Blind Sherlock

Ook deze expert(ise)dag behandelden we audiodescriptie aan de hand van een voorbeeld uit de praktijk. Samen bespraken we de eerste aflevering van de misdaadserie Blind Sherlock. Deze Netflixproductie gaat over de blinde Roman die een baan krijgt bij de eenheid van de Rotterdamse politie die criminelen afluistert. De acteur die Roman speelt is zelf op latere leeftijd blind geworden. De gezamenlijke analyse van Blind Sherlock leverde waardevolle inzichten op op het gebied van beeldbeschrijving, maar ook over hoe blinde of slechtziende personages en hun belevingswereld worden verbeeld.

Zo bleken vooral de scènes waarbij de hoofdpersoon in gedachten ergens anders was, zoals tijdens het beluisteren van geluidsopnames voor zijn werk, of tijdens herinneringen, niet duidelijk beschreven. Tijdens die fragmenten was niet altijd helder wat er precies gebeurde. De audiodescriptie kon op sommige momenten duidelijker zijn over het wie, wat en waar. Meer dan eens werden details uitgelicht die meer vragen opriepen dan antwoorden gaven. Een ander belangrijk punt was het geluid: omdat de serie opende met een chaotische actiescène met veel omgevingsgeluiden met daarbovenop nog een harde soundtrack, haakten sommige ervaringsdeskundigen eigenlijk al bij voorbaat af. De representatie van een persoon met een visuele beperking werd op sommige momenten als positief ervaren, maar soms werd de plank ook volledig misgeslagen. Zo is door de makers bijvoorbeeld veel te licht gedacht over het verliezen van een geleidehond. Als ware rechercheurs hebben we samen deze politieserie beluisterd en geanalyseerd.

Tot besluit was er een gezamenlijke lunch met versbereide broodjes en salade, waarbij er ruimte was om verder te praten en elkaar beter te leren kennen.


Een waardevolle dag om op terug te kijken

Scribit.Pro wil iedereen bedanken voor ieders komst, inzet en bijdrage. Ook de feedback die jullie hebben gegeven waarderen we heel erg. Op die manier kunnen we komende programma’s nog beter afstemmen op jullie ideeën en wensen.

Voor ons is de expert(ise)dag iedere keer opnieuw een waardevolle dag. Prikkelend, inspirerend, soms confronterend, altijd inzichtelijk en bovenal: plezierig en gezellig. Tot een volgende keer!

Een vrolijke groet,
Team Scribit.Pro

De links naar alle programma-onderdelen

De volledige presentatie van die dag teruglezen?
Open de presentatie.

Benieuwd naar de plug-in die Ferry demonstreerde?
Neem contact op met Eveline voor meer informatie en toegang.

Wil je meer weten over ons onderzoek naar de mogelijkheden van AI op het gebied van audiodescriptie? Ontdek onze bevindingen aan de hand van twee dramaproducties van NTR: Rintje en Der Kaiser.
Open de analyse over de laatste AI-modellen.

Nog eens nalezen hoe Jan-Willem van Hoof goede audiodescriptie typeerde?
Open de dia over goede audiodescriptie op VRT.